वाक्य संशोधन ( वचन अनुसार )
वाक्य संशोधन करते समय छात्रों को एक बात अच्छी तरह से समझ लेनी चाहिये कि क्रिया ( verb ) का अलग - अलग लिंग न होकर केवल एक ही लिंग होता है , परन्तु कर्ता व कर्म का लिंग एवं विभक्ति अलग - अलग होते हैं |
01. तौ तत्र किमर्थं गच्छन्ति ? [ Delhi 2011 ]
(अ) गच्छति (ब) गच्छत: (स) गच्छथ: (द) गच्छसि
02. यूयं कुत्र उपविशसि ? [ All India 2011]
(अ) उपविशथ (ब) उपविशथ: (स) उपविशन्ति (द) उपविशाम:
03. मम समीपे द्वादश पुस्तक: सन्ति | [ Delhi 2013 , All India 2013 ]
(अ) पुस्तके (ब) पुस्तका: (स) पुस्तकानि (द) पुस्तकेषु
04. सर्वेषां दीनजनस्य सेवां करोतु | [ Delhi 2013 ]
(अ) दीनजनयो: (ब) दीनजनानाम् (स) दीनजनेभ्यः (द) दीनजनेन
05. सा बालिका: क्रीडन्ति | [ All India 2013 ]
(अ) ते (ब) ता: (स) स: (द) तानि
06. एते सर्वे मम मित्रं सन्ति | [ Delhi 2014 ]
(अ) मित्राणि (ब) मित्रा: (स) मित्रे (द) मित्र:
07. भवान् गृहम् गच्छन्तु | [ Delhi 2014 ]
(अ) भवन्तः (ब) भवत्य: (स) भवन्तम् (द) भवता
08. ता: बालिका रामायणं पठति | [ All India 2014]
(अ) ते (ब) सः (स) सा (द) तानि
09. भवान् सुखी भवन्तु | [ All India 2014 ]
(अ) भवताम् (ब) भवतु (स) भव (द) भवत
10. यूयं गृहं गच्छथ: | [ Delhi 2015 ]
(अ) त्वम् (ब) युवाम् (स) तौ (द) ते
11. वानर: कुत्र न कूर्दन्ति ? [ Delhi 2015 ]
(अ) कूर्दसि (ब) कूर्दति (स) कूर्दत: (द) कूर्दिष्यन्ति
12. द्वे छात्रे अत्र पठन्ति | [ All India 2015 ]
(अ) पठति (ब) पठत: (स) पठथ: (द) पठथ
13. गायिका: गीतानि गायति | [ Delhi 2016 ]
(अ) गास्यामि (ब) गायसि (स) अगायत् (द) गायन्ति
14. त्वया सह के गच्छति ?
(अ) गच्छन्ति (ब) गच्छाम: (स) गच्छत: ( द) गच्छसि
15. मया सह मम मित्रं अपि गच्छन्ति |
(अ) मित्राणि (ब) मित्रे (स) मित्रा: (द) मित्रान्
16. ता: अत्र फलं खादतः |
(अ) ते (ब) त्वम् (स) स: (द) युवाम्
17. मया सह ते अपि गच्छति |
(अ) गच्छसि ( ब) गच्छन्ति (स) गच्छथ (द) गच्छाम
18. त्वया सह तव पिता अपि गच्छन्ति |
(अ) गच्छति (ब) अगच्छत् (स) आगच्छत (द) गच्छत:
19. केचन जन: तत्र व्यायामम् अपि कुर्वन्ति |
(अ) जनान् (ब) जनै: (स) जना: (द) जनम्
20. भवान् निर्धनेभ्य: धनं यच्छन्तु |
(अ) यच्छत (ब) यच्छतं (स) यच्छतु (द) यच्छ
21. येन जना: शिक्षित: भवेयु: |
(अ) शिक्षितान् (ब) शिक्षिता: (स) शिक्षितम् (द) शिक्षितानि
22. रामः बहूनां दिनानां सहायतां कुर्वन्ति स्म |
(अ) करोषि (ब) करोमि (स) करोति (द) कुर्म:
23. भवान् कुत्र गच्छन्ति ?
(अ) गच्छति (ब) गच्छसि (स) गच्छथ (द) गच्छामि
24. बाला: बालै: सह क्रीडत: |
(अ) क्रीडति (ब) क्रीडन्ति (स) क्रीडतै: (द) क्रीडनकानि
25. इमे वस्त्राणि मलिनानि सन्ति |
(अ) इमानि (ब) इदम् (स) अयम् (द) इमौ
उत्तराणि :- 01. ब , 02. अ , 03. स , 04. ब , 05. ब , 06. अ , 07. अ , 08. स , 09. ब , 10. ब , 11. ब , 12. ब , 13. द , 14. अ , 15. अ , 16. अ , 17.ब , 18. अ , 19. स , 20. स , 21.ब , 22. स , 23. अ , 24. ब , 25. अ