Showing posts with label suffix. Show all posts
Showing posts with label suffix. Show all posts

Monday, 3 October 2022

क्तवतु प्रत्यय

  क्तवतु प्रत्यय:

* क्तवतु प्रत्यय कृदंत प्रत्यय कहलाता है |

* क्तवतु प्रत्यय का प्रयोग भूतकाल अर्थ में किया जाता है | 

* क्तवतु  प्रत्यय का प्रयोग सर्वदा कर्तृवाच्य में ही किया जाता है | 

* इस प्रत्यय में प्रारम्भिक '' क् '' और अंतिम '' उ '' का लोप होकर " तवत् " शेष रहता है | 

* इस प्रत्यय के रूप तीनों लिंगो में चलते है | ( भवत् के समान ) 

  Examples :- 

धातु     प्रत्यय        पुल्लिंग         स्त्रीलिंग     नपुंसकलिंग 

पठ्   +   क्तवतु  =   पठितवान्   पठितवती    पठितवत्  

स्ना   +   क्तवतु  =   स्नातवान्    स्नातवती     स्नातवत् 

पा     +   क्तवतु  =  पीतवान्      पीतवती       पीतवत् 

त्यज्  +   क्तवतु  =  त्यक्तवान्     त्यक्तवती     त्यक्तवत् 

शृ      +   क्तवतु  =  शीर्णवान्     शीर्णवती      शीर्णवत् 

छिद्   +   क्तवतु  =  छिन्नवान्     छिन्नवती      छिन्नवत् 

गम्    +   क्तवतु  = गतवान्        गतवती        गतवत् 

दृश्    +   क्तवतु  =  दृष्टवान्       दृष्टवती        दृष्वत् 

नी      +   क्तवतु  =  नीतवान्      नीतवती      नीतवत् 

हन्     +   क्तवतु  =  हतवान्       हतवती        हतवत् 

कृ      +   क्तवतु  =  कृतवान्       कृतवती      कृतवत् 

भाष्   +   क्तवतु  =  भाषितवान्  भाषितवती  भाषितवत् 

ताड्    +   क्तवतु  =  ताडितवान्   ताडितवती  ताडितवत् 

श्रु      +    क्तवतु  =  श्रुतवान्       श्रुतवती      श्रुतवत् 

वच्     +   क्तवतु  =  उक्तवान्       उक्तवती     उक्तवत् 

वद्      +   क्तवतु  =  उदितवान्    उदितवती   उदितवत् 

वस्     +   क्तवतु  =  उषितवान्    उषितवती   उषितवत् 

वह्      +   क्तवतु  =  ऊढवान्      ऊढवती      ऊढवत् 

स्था     +   क्तवतु  = स्थितवान्     स्थितवती   स्थितवत् 

 दा      +   क्तवतु  =  दत्तवान्       दत्तवती      दत्तवत् 

भू        +   क्तवतु  =  भूतवान्      भूतवती     भूतवत् 

रच्      +   क्तवतु  =  रचितवान्    रचितवती   रचितवत् 

रक्ष्      +   क्तवतु  =  रक्षितवान्    रक्षितवती  रक्षितवत् 


विद्या आधारित श्लोक

            विद्या आधारित श्लोक   संस्कृत में बहुत से विद्या आधारित श्लोकों का संकलन उपलब्ध है उन्हीं में से कुछ विद्या आधारित श्लोकों का हि...