क्तवतु प्रत्यय:
* क्तवतु प्रत्यय कृदंत प्रत्यय कहलाता है |
* क्तवतु प्रत्यय का प्रयोग भूतकाल अर्थ में किया जाता है |
* क्तवतु प्रत्यय का प्रयोग सर्वदा कर्तृवाच्य में ही किया जाता है |
* इस प्रत्यय में प्रारम्भिक '' क् '' और अंतिम '' उ '' का लोप होकर " तवत् " शेष रहता है |
* इस प्रत्यय के रूप तीनों लिंगो में चलते है | ( भवत् के समान )
Examples :-
धातु प्रत्यय पुल्लिंग स्त्रीलिंग नपुंसकलिंग
पठ् + क्तवतु = पठितवान् पठितवती पठितवत्
स्ना + क्तवतु = स्नातवान् स्नातवती स्नातवत्
पा + क्तवतु = पीतवान् पीतवती पीतवत्
त्यज् + क्तवतु = त्यक्तवान् त्यक्तवती त्यक्तवत्
शृ + क्तवतु = शीर्णवान् शीर्णवती शीर्णवत्
छिद् + क्तवतु = छिन्नवान् छिन्नवती छिन्नवत्
गम् + क्तवतु = गतवान् गतवती गतवत्
दृश् + क्तवतु = दृष्टवान् दृष्टवती दृष्वत्
नी + क्तवतु = नीतवान् नीतवती नीतवत्
हन् + क्तवतु = हतवान् हतवती हतवत्
कृ + क्तवतु = कृतवान् कृतवती कृतवत्
भाष् + क्तवतु = भाषितवान् भाषितवती भाषितवत्
ताड् + क्तवतु = ताडितवान् ताडितवती ताडितवत्
श्रु + क्तवतु = श्रुतवान् श्रुतवती श्रुतवत्
वच् + क्तवतु = उक्तवान् उक्तवती उक्तवत्
वद् + क्तवतु = उदितवान् उदितवती उदितवत्
वस् + क्तवतु = उषितवान् उषितवती उषितवत्
वह् + क्तवतु = ऊढवान् ऊढवती ऊढवत्
स्था + क्तवतु = स्थितवान् स्थितवती स्थितवत्
दा + क्तवतु = दत्तवान् दत्तवती दत्तवत्
भू + क्तवतु = भूतवान् भूतवती भूतवत्
रच् + क्तवतु = रचितवान् रचितवती रचितवत्
रक्ष् + क्तवतु = रक्षितवान् रक्षितवती रक्षितवत्
No comments:
Post a Comment